Savunmada referans noktası

Savunma Sanayimizde Sağlanan Cirolar, İhracatlar ve İmzalanan Sözleşme Bedelleri

Hakkında Görüşlerim

 

1 Şubat 2019

Haluk Bulucu

 

Birkaç zaman önce Savunma Sanayi Başkanlığımızın ‘2018 yılında sektörümüzün performansı’ hakkında hazırlayıp yayınladığı bir yansıya ulaştım. Bu belgedeki bilgiler şöyle idi:

  • Yerlilik oranımız 2008’de %44 iken, bugün bu rakam %68’e çıkmış.
  • 2008 yılında 3 milyar dolar olan sektör cirosu 2018’de 7 milyar doları aşmıştı.
  • Savunma ihracatımız 2008 yılında 700+ milyon dolar iken, geçtğimiz yıl sonu itibariyle bu rakam 2 milyar doların üzerinde gerçekleşmiş,
  • Bundan on yıl önce imzası atılmış sözleşme bedeli 19 milyar dolar iken bugün bu rakam 60 milyar doların üzerine çıkmış.

Bu bilgilerden yerlilik oranı ile ilgili olanı bundan önceki makalemizde incelemiştik. Geri kalan hususları da bu yazımızda ele alacağız.

Resim: SSB’nin sektör performansı üzerine bazı rakamları -Basından

Sektör Ciro Rakamları Hakkında

Bizim elimize ulaşan verilere göre sektörümüzün 2008 yılında 3 milyar dolar olan cirosu 2018 yılında 7 milyar doları aşmıştır.

2018 yılı sektör ciro rakamı sevindiricidir. Biz stratejistler, pazarlamacılar, planlamacılar ve ‘savunma sanayimizin başarılarını dikkatle izleyen komşu ülke spikerleri’ için bu rakamı doğru anlamaları ve kullanmaları için bazı görüşlerimi tartışmaya açıyorum:

  • 2018 yılı yeni bitmiştir. Dolayısıyla elimize geçen bu rakamlar herhalde tahmin üzerine kuruludur.
  • Sektör cirosu rakamları ‘birbirine yapılan satışları da’ kapsamaktadır. O nedenle belirtilen 7+ milyar dolarlık ciro, sektörün net satışları hakkında kısıtlı bilgi vermektedir.
  • Sektörün 2018 Net Cirosu ise, Son Kullanıcıya yapılan iç ve dış satışları kapsamakta olup, bu rakam bu yıl herhalde 3,5-4,0 milyar dolar civarında seyretmektedir (tahminimiz)
  • Sektör Cirosu olarak verilen rakamlar, askeri fabrikaların satışlarını tahmini olarak almaktadır. Bizlerin bildiği kadarıyla askeri fabrikalarımızın satışları hakkında fazla malumat yoktur.

İmzalanan Sözleşme Tutarları Hakkında

SSB kurulduğundan yakın zamana kadar devletimizin savunma projelerinde ödemelerini aksattığını hiç duymadım. Krizler oldu, dünya ekonomik çalkantılar içinde debelendi, savunma sektörümüzde bu hiç hissedilmedi.

İmzalanan sözleşmelerimizin tutarı 2008’de 19 milyar dolar iken bugün bu rakam 62 milyar doları bulmuş. Bu rakam sevindirici, demek ki savunma işlerimizde proje sayısı ve büyüklüğü artıyor.

Benim dikkatleri çekmek istediğim nokta şu: Eğer savunma sektörüne enjekte ettiğimiz rakam son otuz yıl sürsince fazla değişmemişse, yani 3 milyar dolayında bir paradan söz ediyorsak; imza atılan projelerin minimum bitiş süresi 20 yıldır… Bu süre çok uzun değil midir?

Dostlar, sonda söyleyeceğimizi başta söyleyelim. Savunma sektörümüze enjekte ettiğimiz rakamı 10 milyar dolarlara çıkarmalıyız. Bunun ülke için yararlarını hemen, evet hemen hissederiz…

2018 Yılında Gerçekleşen Savunma İhracatımız Hakkında

Geçtiğimiz yıl, savunma sanayimizin ihracatı 2 milyar doları geçmiş. Bu rakam en kötümserlerimizi dahi sevindirecek bir rakamdır. Demek ki ihracatımızda tekrar kıpırdanma başlamış. İlgili her arkadaşımı tebrik ederim.

Elimize ulaşan bu rakamı biraz inceleyelim ve soralım:

  1. Bu rakamın yüzde kaçı sektörümüzün özgün ürünlerinin ihracından karşılanmıştır? Bu tür ürünleri hangi sektörler, hangi şirketler, nereye ve ne ihraç etmektedirler?
     
  2. Bu rakamın yüzde kaçı ithal ettiğimiz ürünler karşılığında karşı tarafın ofset karşılığı zorunlu olarak bizden almak zorunda olduğu ürünlerin karşılığıdır? Bir başka deyişle ithalatımızı ümit ettiğimiz şekilde sıfırladığımız anda, bu ihracatlarımız da sıfırlanacakmıdır!?...
     
  3. Savunma ihracatımıza bir başka açıdan baktığımızda özgün ürün tasarlaması, üretmesi ve ihraç etmesi gereken kuruluşlarımız, nitelikli personelleri ve büyük rakamlarla yaptıkları yatırımlarla nitelikli alt sistem ve parça imalatını yabancı kuruluşlar adına gerçekleştirmekte ve ihraç etmektedirler. Meksika örneğini çok incelediğimizi biliyorum. Havacılık ve Savunma ihracında bu tür imalatlar kimlere, hangi şirketlerimiz tarafından yapılmakta ve bu ihracatın miktar ile yüzdesi nedir? Bu ihracatın ne kadarı ofset nedeniyledir?
     
  4. Bu rakamları kim, hangi usullerle hesap etmekte ve resmi olarak yayınlamaktadır?

Değerli okuyucum

Bizler vatanını seven, savunma sektörümüzü destekleyen, devlet kuruluşlarımızın ülkemizin belkemiği olduğunu bilen, özel sektörümüzün içinden gelen kişileriz. Soru sormayı, bilgilenmek için yaparız. Doğru soruyu sormanın, doğru cevaplar almak için en kestirme yol olduğunu öğrendik, tatbik ediyoruz.

Arzu ediyoruz ki ortaya atılan bu düşünceler ve sorular ilgili ve yetkili makamlarca incelensin, tartışılsın.

Bir sonraki yazımız, bir başka yazarımız tarafından kaleme alınan ve askeri fabrikalarımız hakkında tarihi bir belge olabilecek kişisel görüşler manzumesi olacak.

Yorumlar (0)

Yazılan yorumların sorumluluğu yorumu yazan okura aittir. Yazılan yorumlardan websitemiz sorumlu değildir.


Henüz yorum yapılmadı!